Không bở, chát như rau muống tím, dai như rau ngọn nhỏ, không có nước canh lờ lờ như rau muống trồng ở đất trũng, rau muống tiến vua – một trong 4 đặc sản xứ Đoài – chỉ cần ăn một lần sẽ nhớ mãi.

Trong một lần ghé qua khu vực xã Sen Chiểu (Phúc Thọ, Hà Nội), một thực khách đã không kìm lòng được trước loại rau muống rất lạ – ngọn to, lá thưa, một màu xanh trắng mướt, đã mua về ăn thử. Quả nhiên, sau lần ấy người đó bị “say”, dù có ăn các loại rau muống quê sạch cũng không nguôi nỗi lưu luyến rau muống ở nơi này.

Dân gian lưu truyền rằng, ngày xưa có một vị vua đi qua làng Linh Chiểu (xã Sen Chiểu) được người dân dâng món rau muống dân dã của làng. Vua ăn xong hết lời khen ngợi, yêu cầu cung tiến. Từ đó rau muống Linh Chiểu nổi tiếng là “rau muống tiến vua”. Nó cùng với dơi Sài Sơn, cá chép Cấn Khánh, cua đồng Khánh Hiệp làm nên 4 sản vật quý xứ Đoài xưa.
Rau muống tiến vua đang được khôi phục lại ở làng Sen Chiểu. Ảnh: Phan Dương.

Qua thời gian, cuộc sống hiện đại làm cho thương hiệu “rau muống tiến vua” bị mai một – diện tích thu hẹp, nguồn nước bị ô nhiễm, người dân không còn tha thiết trồng như xưa. Chỉ đến khi kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, “rau muống tiến vua” mới được khôi phục. Bây giờ, thay vì trồng rau muống ở làng Linh Chiểu như xưa, người dân lại quy hoạch một khu đất mới bên thôn Sen Chiểu (xã Sen Chiểu) chuyên trồng loại rau đặc sản này.

Giống “rau muống tiến vua” của làng Linh Chiểu là giống rau ngọn, được cấy rất thưa. Sở dĩ, loại rau này được xếp vào hàng đặc sản bởi rau được trồng trên đất phù sa. Nơi đây lại có nguồn nước mạch sông Hồng phun lộ thiên trên những cánh đồng làng, nước sủi xăm xắp mặt ruộng, trong veo. Những yếu tố “thiên thời, địa lợi” đó làm rau muống rất khác các loại rau thông thường. Nó có màu xanh trắng nõn, ngọn to cỡ que đũa, lá thưa, trông rất màu mỡ.

Với món luộc, nước rau xanh xanh chứ không biến màu như kiểu rau muống tím vắt chanh, cũng khác với nước màu xanh vàng của rau muống quê. Với món rau muống xào tỏi, từng ngọn to, bóng mỡ, khi ăn vô cùng giòn, ngọt. Nhất là khi ăn lẩu, vẫn hương vị ấy được nhúng tái, thêm một chút cay cay thì không còn gì tuyệt bằng.

Khi xào tỏi, “rau muống tiến vua” vẫn giữ được màu xanh đặc trưng, ăn rất giòn, rất ngọt, ngọn nào ra ngọn ấy. Ảnh minh họa.

Do đặc thù của mình, ngoài chế biến thành món luộc, món xào, “rau muống tiến vua” rất hợp để ăn lẩu, cắt thành khúc nấu canh xương, nghêu, thịt, cá… Đặc biệt, do tính giòn, ngọt nó còn rất thích hợp để làm các món nộm.

Loại rau này thường có giá đắt gấp 2, gấp 3 rau bình thường, cho năng suất rất cao. Theo một số người dân, vào mùa này cứ khoảng 10 đến 15 ngày thì rau cho một lứa. Sang tháng 9, tháng 10 rau muống dễ sâu bệnh, chậm lớn, khó vươn ngọn hơn, thời gian thu hoạch phải đến cả tháng một lứa. Dù vậy, chỉ cần mang rau này ra chợ thì chỉ một thoáng đã bán hết.

Sang mùa nóng, một đĩa rau muống, một bát nước vắt chanh, cộng thêm vài quả cà muối chua thì sự kết hợp thanh đạm ấy lại mang hương vị ngon miệng đến lạ lùng.

Cá lóc nướng xong chỉ cần gỡ thịt chấm muối ớt, mà phải là loại muối hột mới cảm nhận được hết mùi vị thơm ngon vừa cay vừa mặn vừa ngọt.

 

Cá lóc nướng trui đậm đà hương vị miền quê sông nước. Ảnh: vtc16.

Cá lóc (miền Bắc gọi là cá quả, cá chuối) nướng trui là món ăn dân dã đặc trưng của miền đồng nước Tây Nam Bộ. Món ăn này gắn liền với quá trình khai hóa đất phương Nam của dân tộc Việt.

Đặc điểm của món cá lóc nướng trui dân dã là cá không cần sơ chế, nghĩa là không đánh vảy, không cạo nhớt, không mổ bụng, không tẩm ướp gia vị. Cá lóc vừa bắt dưới sông lên, rửa sạch, được xuyên bằng một que dài từ miệng đến đuôi, sau vùi cá vào đống rơm khô rồi châm lửa đốt hoặc cắm que xuống đất lấy rơm phủ lên và đốt lửa cho đến khi tro tàn. Khi cá chín, cạo bỏ lớp vảy đã cháy xém để lộ ra thịt cá trắng và thơm.

Cá nướng xong chỉ cần gỡ thịt chấm muối ớt, mà phải là loại muối hột mới cảm nhận được hết mùi vị thơm ngon, vừa cay, vừa mặn, vừa ngọt, vừa thơm của món ăn đặc sản này. Riêng ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, cá lóc nướng trui thường ăn với nước mắm me.

Ngày nay, đời sống phát triển, người ta có nhiều điều kiện hơn, món cá lóc nướng trui càng phổ biến trong bữa cơm gia đình, tiệc tùng và tại các nhà hàng. Cá được thực hiện cầu kỳ hơn khi nướng trên than hồng, trong lò vi sóng. Món cá biến tấu khác trước vì có thêm chút mỡ hành, thịt dùng cuốn với bánh tráng, rau sống, ăn kèm nước mắm me khá ngon miệng. Tuy có sự thay đổi, tiếp biến nhưng với những người sành ăn thì cá lóc nướng trui ngoài đồng ruộng mới có mùi vị, màu sắc và sức hấp dẫn đặc biệt.

Ngoại múc bánh canh ra từng tô, chan nước cốt dừa ngập mặt thơm nức mũi.

Mỗi vùng miền, bánh canh lại có những “biến tấu” khác nhau: bánh canh cua, bánh canh chả cá, bánh canh cá lóc… Ở miền Tây, phải kể tới đặc sản bánh canh vịt xiêm nước cốt dừa.

Hồi xưa, bánh canh vịt xiêm là món khoái khẩu của cả nhà. Lâu lâu, bà ngoại lại “trổ tài”, nấu một nồi bánh canh bự cho con cháu ăn một bữa đã đời. Từ hồi hôm ngoại đã lựa gạo ngon, ngâm sẵn. Sáng, ngoại bỏ gạo vô cối đá xay nhuyễn rồi lược, nhào, cán bột để làm sợi bánh canh.

Ngoài chợ bán nhiều nhưng ngoại thích tự tay làm bởi theo ngoại, bánh canh làm sẵn sợi không dai và ngon bằng. Món này không thể thiếu dừa khô. Ngoại phân công mấy đứa cháu nạo dừa để vắt lấy phần nước nhứt, thắng cho kẹo làm nước cốt dừa; còn phần nước dão để dành nấu nước dùng.

Vịt xiêm ngoại thường chọn con mái, còn tơ để thịt mềm. Vịt làm sạch, lóc bỏ xương, một phần bằm nhuyễn, một phần phần xắt mỏng rồi xào chín. Phần cổ cánh, xương vịt có thể tận dụng để nấu nước dùng cho nồi bánh canh thêm ngon ngọt. Đổ phần nước dão và nước hầm xương vịt vào nồi, nấu sôi, sau đó thả bánh canh vào. Cho thêm phần thịt vịt bằm nhuyễn, đợi sôi, nêm nếm gia vị vừa ăn rồi bắc xuống.

 

Có lẽ chính nhờ nước cốt dừa mà mùi vị của món bánh canh vịt xiêm thơm ngon, hấp dẫn và có nhiều khác biệt so với các loại bánh canh mặn khác

Nồi bánh canh vừa nấu xong, con cháu đã đủ mặt trên bàn ăn. Bà ngoại múc bánh canh ra từng tô, chan nước cốt dừa ngập mặt, để thịt vịt lên trên và rắc thêm hành, ngò xắt nhỏ. Tô bánh canh đưa tới bàn còn nóng hổi, thơm nức mũi.

Gắp một đũa, húp thêm chút nước cảm nhận được cái dai của sợi bánh quyện với vị mặn mặn của thịt vịt, vị ngọt béo của nước cốt, mùi thơm của hành ngò. Mấy đứa cháu vừa ăn vừa tranh thủ quẹt mồ hôi. Mới hết tô đã thấy bà ngoại chuẩn bị múc thêm cho tô khác. Ăn hoài mà không thấy ngán, tới lúc buông đũa đứa nào cũng thấy bụng đã no căng.

Từ hồi bà ngoại mất, nhà ít khi nấu món bánh canh vịt xiêm. Nhiều khi về thăm nhà, thấy cối đá, cái bàn nạo dừa của ngoại nằm buồn hiu bên chái bếp. Nhớ ngoại, cả nhà lại nấu món bánh canh vịt xiêm nước cốt dừa để vừa có một tô dâng lên bàn thờ cúng ngoại, vừa cùng nhau quây quần nấu ăn trong không khí ấp cúng sum họp gia đình.

Đạt đến trình độ “cao thủ”, người dân ở làng nghề truyền thống Tranh Khúc (xã Duyên Hà, Thanh Trì, Hà Nội) gói hoàn chỉnh một chiếc bánh chưng trong vòng 30 giây mà không cần khuôn gỗ.

Từ nhiều năm nay, người dân Thủ đô Hà Nội đã quen thuộc với làng nghề truyền thống Tranh Khúc tại huyện Thanh Trì mỗi dịp Tết đến xuân về với món bánh chưng đặc sản vô cùng nổi tiếng. Giống như những thức ngon khác của Hà thành như: mứt tết, bánh giày tết…, bánh chưng Tranh Khúc rất được ưa chuộng và trở thành món ăn không thể thiếu trên mâm cỗ ngày Tết của rất nhiều gia đình Thủ đô bởi vị thơm ngon và độ “rền” – dẻo không thể lẫn đi đâu được của bánh. Tại Tranh Khúc, người dân trong làng không chỉ sản xuất bánh chưng mà còn làm cả bánh giầy, giò chả cũng không kém phần hấp dẫn.

 

Một mùa xuân nữa lại đến, chúng tôi tiếp tục cuộc hành trình tìm về hương vị cổ xưa và truyền thống của một trong những làng nghề nổi tiếng ở Hà Nội, tìm về món bánh dân gian từng xếp ngang hàng với các thứ “cao lương mĩ vị”, được Lang Liêu cung tiến lên Vua Hùng và đặc biệt trở thành biểu tượng cao đẹp tượng trưng cho “trời” và “đất”. Thế nên, dù đã qua bao thế hệ, chiếc bánh chưng làng Tranh Khúc vẫn giữ y nguyên hương vị cổ xưa và khuôn mẫu truyền thống của dân tộc. Với riêng người dân Tranh Khúc, nhắc đến bánh chưng có nghĩa là nhắc đến những thứ thuộc về phần hồn, những thứ gắn bó và thân thuộc nhất.

Đến với làng Tranh Khúc, chúng tôi có dịp được chứng kiến hình ảnh người dân trong làng từ già cho đến lớp hậu duệ thoăn thoắt đôi tay gói những chiếc bánh chưng rất nhanh, không cần dùng khuôn mà vẫn rất vuông vắn. Giúp chúng tôi ghi lại những hình ảnh gói bánh ấn tượng trên, anh Nguyễn Văn Luận (45 tuổi), sinh ra trong một gia đình có truyền thống 3 đời làm nghề gói bánh đặc sản và bản thân có 25 năm kinh nghiệm trong nghề đã trực tiếp hướng dẫn và thực hiện gói một chiếc bánh chưng theo anh giới thiệu là “1 phút tôi có thể gói xong 2 chiếc”. Tuy nhiên, theo quan sát của chúng tôi, thậm chí chưa cần đến 30 giây, anh Luận và những người trong nhà đã có thể hoàn thành xong 1 chiếc bánh chưng rất đẹp mắt.

Anh Nguyễn Văn Luận (SN 1969, đã có 25 năm kinh nghiệm gói bánh chưng) đang giới thiệu về làng nghề Tranh Khúc của mình và tự tay thực hiện gói một chiếc bánh chưng “đúng chuẩn” trong vòng chưa đến 30 giây.

Một chiếc bánh chưng “chính hiệu” được gói trong chưa đến 30 giây, không cần khuôn mà vẫn rất vuông vắn

Từ 20 tháng Chạp, những gia đình ở làng nghề truyền thống lại nhộn nhịp vào vụ Tết, sản xuất hàng nghìn chiếc bánh theo đơn đặt hàng cũng như phục vụ nhu cầu mua sắm của người dân Thủ đô.

Để có được một chiếc bánh “hoàn hảo” đúng hiệu bánh chưng Tranh Khúc ra lò, anh Luận cho biết phải trải qua 3 bước chuẩn bị và thực hiện. Thứ nhất, lá dong phải được mua từ sớm, rửa sạch sẽ, để lá thật khô rồi cho người nhặt lá và xếp sẵn để gói.

Lá gói bánh được rửa sạch, để thật khô và xếp sẵn thành từng bó trong nhà

Từng cặp lá so le được xếp chồng lên nhau rất tiện lợi cho người gói bánh

Bước thứ hai, sau khi lá xong rồi thì cần phải làm đậu và gạo. Vì đây là hai thành phần làm nên nhân bánh nên yêu cầu đầu tiên là nguyên liệu phải thật tươi và ngon. Gạo được mua từ Hải Dương, người xưa gọi là loại gạo nếp quýt đỏ vỏ. Từ sớm, họ phải nhập hàng tấn gạo tích trữ sẵn trong nhà để đáp ứng đủ nguyên liệu gói bánh trong dịp Tết và cả năm.

Đậu xanh được nhập chọn lọc từ các vùng quê mang về đây bán, phải là loại đậu xanh vỏ đỏ lòng, khi nấu lên có màu vàng đẹp mắt. Thịt lợn là thịt sấn vai, nếu thịt mỡ quá thì mua thêm thịt mông bổ sung vào thành phần nhân bánh cho hài hòa.

Gạo nếp quýt đỏ vỏ Hải Dương

Trước đó, các nhà phải nhập nhiều tấn gạo tích trữ trong kho tại nhà

Thịt lợn sấn vai được tẩm ướp gia vị rất tươi ngon, hồng hào

Đậu xanh quê xanh vỏ đỏ lòng, nấu lên có màu vàng tươi đẹp mắt

Nhân bánh được nặn tròn đều, đầy đặn

Nhân thịt nhiều, đậu xanh dậy mùi thơm

Khi gói bánh, những nguyên liệu được sắp đặt một cách hợp lý giúp công việc gói bánh diễn ra thuận tiện và nhanh chóng hơn. Bên phải người gói là gạo, lá dong, bên trái là nhân đậu xanh, thịt lợn. Ở giữa là một mặt gỗ vừa đủ rộng, đặt trước mặt người gói để làm bàn gói bánh. Đúng là với nhiều người, để có thể gói được một chiếc bánh chưng không hề đơn giản, nếu không dùng khuôn, bánh chưa chắc đã vuông vắn vừa ý. Quan sát người dân làng Tranh Khúc gói bánh, thao tác gói một chiếc bánh chưng trở nên thật đơn giản và dễ dàng. Mọi người có thể qua đây học hỏi được cách làm một chiếc bánh mà không cần qua nhiều công đoạn cắt lá hay xếp khuôn cầu kì, phức tạp mà nhiều khi không đạt được hiệu quả như dự định ban đầu.

Anh Nguyễn Văn Luận đang thực hiện công việc này một cách thuần thục

Các bước để hoàn thành xong một chiếc bánh

Những chiếc bánh chưng vuông vắn qua bàn tay của dân trong làng

Bánh gói xong được chuyển sang khâu buộc lạt

Bánh chưng xanh đẹp mắt!

Sau khi gói xong, bánh được chuyển vào bếp và xếp lên thùng. Mỗi nồi lớn chứa khoảng 100 chiếc bánh, thời gian luộc từ 8 – 10 tiếng đồng hồ mới đảm bảo chất lượng bánh. Trước đó, người trong nhà phải làm một bếp than thật to. Tùy theo bánh nhiều hay ít, trung bình một nồi tốn khoảng 1 tạ than, nồi to phải 1,5 tạ than mới đủ cho bánh chín.

Công đoạn vớt bánh cũng không thể thực hiện qua loa, đơn giản. Theo như chia sẻ của những người có kinh nghiệm thì sau khi được giờ vớt bánh, phải tùy vào thời tiết mà có cách xử lý bánh khác nhau. Cụ thể là trời nồm thì không thể nhúng bánh vào nước lã ngay sau khi bánh chín (rửa bánh bằng nước lã để tránh bánh có mùi lá). Thời tiết rét hơn mới được rửa qua nước lã cho sạch bánh. Sau đó, bánh được cho lên sàn, phơi khô ráo, mát mẻ rồi mới đóng gói và vận chuyển đi.

Bánh đang được chuyển vào bếp nấu

Những năm gần đây, nhiều hộ dân được khuyến khích sử dụng bếp điện – bếp hơi để luộc bánh. Tuy nhiên, nhiều hộ vẫn giữ những bếp nấu cổ truyền, tức là vẫn dùng than hoặc củi để luộc bánh.

Nồi bánh chưng được xếp ngay ngắn

Sau 10 tiếng đồng hồ luộc, bánh được vớt ra và phơi khô. Trong ảnh là những chiếc bánh chuẩn bị được đóng thùng để giao cho khách hàng.

Bác Nguyễn Văn Dựng (55 tuổi), chủ gia đình có nghề gói bánh chưng nhiều thế hệ trong làng chia sẻ: “Bình quân một ngày nhà tôi bán được khoảng 100 chiếc, chưa tính đến những đơn đặt hàng riêng, khách hàng chủ yếu trong nội thành Hà Nội. Ngày thường, một chiếc bánh như trên có giá từ 35.000 – 40.000 đồng/chiếc, ngày Tết có tăng nhẹ lên 50.000 đồng/chiếc. Ngoài ra, bánh giầy cũng được sản xuất đi cùng, một yến gạo cho khoảng 200 – 250 cái, giá là 2.000 đồng/chiếc”.

Được biết, xã Duyên Hà hiện nay có 3 thôn, 1 xóm. 3 thôn là Tranh Khúc, Văn Uyên, Đại An, 1 xóm là xóm Mới. Trong đó, chỉ thôn Tranh Khúc (khoảng 200 hộ lớn nhỏ khác nhau) và xóm Mới là duy trì làng nghề gói bánh chưng, bánh giầy, các thôn còn lại thì làm những sản phẩm truyền thống khác.

Trao đổi với chúng tôi, bác Đặng Văn Khải (59 tuổi, là trưởng khu dân cư xóm Mới, xã Duyên Hà) cho biết: “Trong xóm Mới có khoảng hơn 30 hộ làm nghề gói bánh chưng, bánh giầy. Đa phần là những hộ có thâm niên lâu đời, cha truyền con nối. Xóm cũ thì cả làng gói bánh. Nghề gói bánh chưng truyền thống duy trì được hàng trăm năm nay, đem về nguồn thu nhập chính cho người dân. Bình quân thu nhập từ 10 – 15 triệu tiền lãi/tháng/hộ”.

Bánh chưng Tranh Khúc đã trở thành món ăn truyền thống không thể thiếu cũng giống như lọ hoa tết của nhiều gia đình người Hà Nội nói riêng, là thứ ngon nức danh nổi tiếng một vùng, góp phần làm phong phú ẩm thực đất Hà thành, giữ gìn ngọn lửa truyền thống và hồn vóc thiêng liêng của dân tộc qua chiếc bánh chưng, bánh giầy vuông vắn, tròn trịa.

Theo: kenh14

Món mứt là nét văn hóa không thể thiếu trong những ngày Tết. Mỗi năm chỉ có một lần, tự tay chuẩn bị cho gia đình mình những món mứt “homemade” cũng thể hiện sự khéo léo, đảm đang của bà nội trợ. Không tốn kém là mấy mà lại có những mẻ mứt ngon. Mứt dừa, mứt bí, mứt gừng… đều được các gia đình ưa thích. Cảm giác khi cắt quả làm mứt, khi phơi khô, khi sên chảo… thấy cái Tết ấm áp đang tràn về.

Tự tay chuẩn bị cho gia đình mình những món mứt cũng thể hiện sự khéo léo, đảm đang của bà nội trợ.

Mức giá các loại mứt năm nay tăng đến chóng mặt, đa phần giá đều gấp đôi so với năm ngoái. Thêm nào đó, những thông tin về công nghệ làm mứt Tết vừa qua, thậm chí có cả giòi, bọ trong đó nên nhiều người đã không dám mua những loại mứt bán tràn lan. Kể cả mua ở cửa hàng có uy tín hay siêu thị thì người tiêu dùng cũng không hẳn yên tâm. ” Khuất mắt trông coi”; bụi bẩn đã đành, lại còn phẩm màu, hóa chất. Ăn không ngon, tốn kém mà hơn nữa lại có hại cho sức khỏe… Vậy nên mùa tết năm nay, thay vì đi mua những bịch mứt lớn nhỏ tại các cửa hàng hay siêu thị, nhiều người quyết định tự tay làm mứt.

Mỗi loại mứt cần những cách sơ chế và đun nấu riêng. Sau đây là những điều cơ bản trong kỹ thuật làm mứt giúp bạn có những món mứt ngon và đẹp mắt trong ngày Tết.

Cách làm chung cho các loại mứt:

tu-lam-mut-tet.jpg

Xác định lượng đường vừa đủ; cân nguyên liệu làm mứt sau khi đã qua sơ chế để xác định lượng đường cần dùng. Thường thì số đường sẽ bằng ¾ cân nặng của nguyên liệu chính. Bạn sẽ trộn đường vào nguyên liệu, để chúng tan. Tiếp theo:

Mỗi loại mứt cần những cách sơ chế và đun nấu riêng.

…Cho món mứt “ướt”

– Luôn vắt thêm chanh hoặc giấm (acid) để đường kết tinh

– Xào mứt trên nhiệt độ trung bình cho tới khi tất cả các nguyên liệu đều khô lại

-Giảm dần nhiệt độ và tiếp tục đảo đều cho tới khi mứt “chín”

…Cho món mứt “khô”

– Luôn bảo đảm rằng thành phần chính không chứa acid.

– Xào mứt trên nhiệt độ trung bình cho tới khi mứt thật ráo

– Giảm nhiệt và xóc chảo mứt cho tới khi mứt ráo hoàn toàn và mỗi miếng mứt đều được phủ một lớp bụi đường mỏng.

Bắp chuối là thứ gia vị không thể thiếu được trong nhiều món ăn nổi tiếng ở Huế. Không chỉ “tô điểm” cho các món ăn dân dã, giờ đây bắp chuối đã góp mặt trong rất nhiều bữa cơm, món ăn ngon ở Huế.

Cây chuối gần như không có thể bỏ được phần gì, từ lá chuối gói nhiều thứ bánh; quả chuối chín dùng để thờ cúng ông bà, tiên tổ và bổ dưỡng cho người; thân chuối non thái ra làm rau sống, muối chua; thân chuối già làm thức ăn nuôi lợn; củ chuối thái ra muối chua hoặc xào nấu… còn bắp chuối góp mặt trong rất nhiều món ăn nổi tiếng của ẩm thực xứ Huế. Bắp chuối là phần hoa chuối chưa trổ buồng. Người ta cắt bắp chuối về, chế biến các món ăn và thái ra làm rau sống!

 

Ngoài làm rau sống, người Huế còn chế biến hàng chục món mặn, món chay rất ngon từ bắp chuối, như nộm bắp chuối, bắp chuối kho, bắp chuối ram, cháo bắp chuối, bắp chuối muối chua, canh bắp chuối sứ, v.v… Bà Hoàng Thị Kim Cúc, giáo viên dạy nữ công – gia chánh của Trường Đồng Khánh xưa, nhân vật trong bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ” của Hàn Mặc Tử, cách đây 60 năm , đã soạn cuốn sách “Nghệ thuật nấu món ăn Huế”. Trong đó bà dạy cách chế biến rất nhiều món ăn từ bắp chuối. Nấu “canh bắp chuối sứ” phải lột bớt bẹ già bên ngoài, chẻ đôi bắp chuối ra, xắt mỏng, rửa lại vài lần cho sạch mủ, vớt ra để ráo nước. Tôm lột vỏ rồi chao với mỡ, tiêu, hành, ớt, nước mắm, muối và một tí nước. Khi tôm sôi thấm, đổ thêm nước lạnh vừa dùng và ít nước ruốc. Để sôi lại rồi đổ bắp chuối vào. Canh sôi là được. Hay món chay “bắp chuối ram”: Bắp chuối sứ lột bẹ già, chẻ đôi theo chiều dọc, luộc mềm, ép ráo nước. Tách từng lá, rút tim trong mấy trái chuối non Tương, xì dầu, muối, tiêu, đường, bột ngọt, ngũ vị hương, trộn đều rồi đem xoa vào từng lá bắp chuối ướp cho thấm. Khi rán, lấy bột mì sú với nước lạnh hơi sền sệt, trộn thêm vào các thứ gia vị trên. Phết hồ bột mì lên lá bắp chuối rồi cho vào chảo dầu đang nóng ram vàng. Khi bắp chuối vàng đều, gắp ra đĩa, cắt từng miếng vuông nhỏ, rưới nước xì dầu, tương, đường, gừng lên trên, trộn đều là được..

Ăn bánh khoái Thượng Tứ, đĩa rau sống phải gồm: vả, chuối xanh, khế, xà lách, bắp chuối và rau mùi. Thiếu bắp chuối, sẽ thiếu đi vị ngọt, chát, mềm đặc trưng. Đĩa rau sống ăn với bún bò – giò heo, bún chả cá, cơm hến, rau sống ăn kẹp với thịt bê thui chấm mắm nêm, hay cá hấp, v.v… đều có sự góp mặt của bắp chuối. Bắp chuối đã trở thành một trong những món rau sống đặc trưng riêng có của Huế (cùng với vả). Người Huế vào quán ăn, liếc nhìn đĩa rau sống mới bưng ra, thấy thiếu “vị” bắp chuối là hỏi liền! Bắp chuối rất rẻ. Một cái bắp chuối chưa trổ buồng chỉ vài ngàn bạc, nhưng thái ra được cả mấy đĩa rau. Rẻ mà ngon, dân dã mà tinh tế là bản chất của ẩm thực Huế vậy!

Ăn các món Huế ngon từ bắp chuối, ta mới giật mình: Thì ra cây chuối vườn đang nuôi ta cả về tâm hồn lẫn vật chất: Tình như một bức phong còn kín/Gió ở đâu gượng mở xem (Nguyễn Trãi). Từ cái đọt chuối non phong kín như bức thư tình ấy, mở ra một đời sống hết lòng vì niềm vui sống của con người. Nếu có diepj về Huế hãy tranh thủ thưởng thức món ăn làm từ bắp chuối, ngon lành, đậm đà như tính cách của con người xứ Huế.

Theo – Ẩm thực Việt Nam

Bánh kẹo, các loại mứt là một trong những món ăn vặt ngon ngày Tết. Không chỉ trẻ em mà người lớn cũng rất thích những món ăn vặt này. Đặc biệt là hộp mứt Tết. Một khay mứt Tết không chỉ thơm ngon bởi hình thức bên ngoài mà mỗi một loại mứt đều mang một ý nghĩa khác nhau. Dù là ở đâu trên thế giới, những hình ảnh quen thuộc như cành mai vàng, bánh chưng xanh, câu đối đỏ, khay mứt Tết,…mỗi khi nhắc đến là những người con đất Việt lại liên tưởng ngay đến ngày Tết quê hương.

Có lẽ chỉ mỗi dịp xuân về thì khay mứt Tết lại trở nên ngọt ngào, ý nghĩa. Ngày Tết, hầu như gia đình nào cũng bày trên bàn khách của mình đủ loại bánh kẹo, mứt Tết. Trước là để đãi khách đến chơi, sau là để cả nhà cùng quây quần bên nhau thưởng thức. Nhiều loại mứt được bày trên cùng 1 khay còn có ý nghĩa mong muốn sự hòa hợp, sum họp đoàn viên.

Cảnh tượng nhà nhà đỏ lửa nấu đường, luộc bánh chưng mỗi dịp Tết về đã trở thành một nét đẹp văn hóa của người Việt Nam. Mùa sản xuất mứt Tết thường bắt đầu từ tháng 10 âm lịch để đến gần Tết thì mang ra tiêu thụ trên thị trường. Mặc dù nhịp sống ngày càng thay đổi và phát triển, mứt công nghiệp được bày bán nhiều hơn, nhưng những sản phẩm mứt truyền thống vẫn được nhiều người tiêu dùng tín nhiệm, bởi không chỉ chất lượng thơm ngon, mà còn thể hiện giá trị tinh thần của dân tộc.

 

Một khay mứt Tết luôn đầy đủ quất, gừng, táo, lạc, v.v,… tương ứng với chua, cay, ngọt, bùi như đặc trưng cho hương vị cuộc sống cũng như thể hiện khí trời của bốn mùa trong một năm vậy.

Theo người Trung Quốc, một khay mứt Tết được coi là đạt “chuẩn” thường có hình tròn, tượng trưng cho sự viên mãn và có 8 ngăn. Họ thường quan niệm rằng số 8 là một số đẹp, là biểu tượng của sự phát tài, đem đến vận may. Mứt thường được chế biến từ các loại trái cây, và một số loại củ sên với đường. Mỗi loại có một màu sắc và hương vị đặc trưng riêng.

Mứt dừa quây quần, sum vầy hạnh phúc :

Mứt dừa là một loại món ngon cổ truyền và được nhiều người lựa chọn trong khay mứt Tết mỗi độ xuân về. Mứt dừa đặc trưng ở vị thơm ngọt và màu sắc của nó. Loại mứt này rất đa dạng và thú vị nhờ các cách làm khác nhau tùy theo sở thích của từng người. Vào những ngày đầu xuân họp mặt, nhâm nhi mứt dừa thơm ngon, ngọt bùi, cùng thưởng thức tách trà nồng nàn, tất cả hòa quyện vào nhau tạo nên không khí ấm áp trong gia đình, thắt chặt tình bằng hữu.

Hạt dưa màu đỏ mang lại may mắn và niềm vui

Đây là một trong những món ăn chứa đựng sắc đỏ của sự may mắn nên loại hạt này lúc nào cũng được nằm trong khay mứt Tết . Hat dưa không chỉ là món ăn vui miệng mà nó còn phòng chữa nhiều bệnh, chứa nhiều dinh dưỡng quý. Ăn hạt dưa thường xuyên giúp tăng cường trí nhớ và chức năng não – thần kinh, phục hồi nhanh sức hoạt động của tế bào não. Màu đỏ của hạt dưa tượng trưng cho sự may mắn, là màu của tài lộc. Ngày xuân, màu đỏ xuất hiện ở khắp nơi, từ bàn thờ tổ tiên, đến góc bếp, cửa sổ,…tất cả đều thể hiện sự mong muốn được thần may mắn sẽ gõ cửa.

Kẹo mang đến một năm ngọt ngào :

Vào những ngày đầu năm, khi ngậm một viên kẹo bạn sẽ cảm nhận được sự ngọt ngào của nó. Chính vì thế, mọi người thường bày những viên kẹo trên khay mứt Tết với mong muốn một năm mới thật ngọt ngào, tràn đầy tình yêu thương.

Lạc : biểu tượng của sự trường thọ :

Lạc hay còn gọi là đậu phộng được mệnh danh là “hạt trường thọ” Thường xuyên ăn đậu phộng có thể giúp bạn bồi bổ sức khỏe tốt.

Lạc cũng như các loại hạt nổi lên như món ăn vặt lành mạnh và cân bằng dinh dưỡng tương đương với trái cây trong dịp lễ hội mừng năm mới truyền thống của người Việt. Các loại hạt này lâu nay được xem là những món ăn chơi vui miệng. Nhưng thực ra chúng đã góp phần dinh dưỡng quan trọng đối với sức khoẻ để phòng chữa nhiều bệnh do chúng chứa rất nhiều chất dinh dưỡng quý.

Mứt bí: đem lại sức khỏe và sự phát triển:

Đây là loại mứt duy nhất được dùng nhiều khi làm các loại bánh như bánh trung thu, bánh pía. Nó được xem là món ăn vặt giòn, ngon, thơm phức mùi bí đao không chỉ đẹp mắt mà còn hấp dẫn bạn bởi công dụng thanh nhiệt của nó. Mứt bí còn là vị thuốc chữa bệnh có tác dụng lợi tiểu, giải khát, tiêu độc.

Mứt quất: màu vàng thịnh vượng

Cây quất thường đơm hoa kết trái vào độ tháng 6 âm lịch. Lúc này, trái bắt đầu lớn dần, chín đúng vào dịp Tết và thường được dùng để làm mứt. Khi ngậm một miếng mứt quất vào miệng để thưởng thức, cái vị ngòn ngọt, the the, tê tê ngay từ khi chạm vào đầu lưỡi như tạo một cảm giác ấm nồng giữa tiết trời xuân se lạnh. Mứt quất có tác dụng kích thích tiêu hoá, làm ngon miệng, chữa ho.
Quả quất thường có bảy cánh đều nhau, không nát, không mất cánh nào, màu vàng óng ánh của quả quất còn mang lại vận may, sự an lành, thịnh vượng cho năm mới.

Mứt Tết là một nét văn hóa ngày Tết của dân tộc cũng giống như hoa tết. Các món mứt ở Nam Bộ có hương vị ngọt ngào. Một khay mứt Tết được bày đầy đủ tất cả các món để nhâm nhi, đầy đủ các loại mứt với nhiều màu sắc khác nhau, phong phú và đa dạng. Mứt tết có ý nghĩa dinh dưỡng, y học nếu biết cách ăn hợp lý và vừa phải.

Nguồn ẩm thực

Đối với người Kinh hay những đồng bằng thì món bánh chưng có nhân nhuốm màu xanh của lá là món cổ truyền ngày Tết, còn đối với người Dao thì bánh chưng đen lại là một nét văn hóa không thể thiếu trong những ngày Xuân.

Đối với đồng bào dân tộc Dao – ngành Dao quần chẹt ở xã Huổi Só (huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên) thì bánh chưng đen là loại bánh đặc trưng mỗi dịp Tết đến, xuân về. Bánh chưng đen vừa để thể hiện tấm lòng biết ơn của người đang sống tới ông bà, tổ tiên của người Dao; vừa để cầu cho một năm mới an lành, hạnh phúc, gặp nhiều may mắn.

Không giống như một số loại bánh chưng đen của người Thái hay người Nùng được lấy màu đen từ gạo nếp cẩm hay nhuộm màu từ than gỗ núc nác, bánh chưng đen của người Dao ở các bản dọc ven sông Đà, xã Huổi Só lại được lấy màu đen từ tro của thân rơm nếp đốt lên.

Huổi Só nằm phía Nam và là xã xa nhất của huyện Tủa Chùa – vùng đất nằm cạnh sông Đà, giáp ranh của 3 huyện Tủa Chùa (Điện Biên) – Sìn Hồ (Lai Châu) và Quỳnh Nhai (Sơn La). Theo sử thoại thì từ xa xưa, người Dao – thuộc ngành Dao quần chẹt, đã có mặt ở các bản Tu Cha, Can Hồ, Pê Răng Ky, Huổi Lóng của xã Huổi Só từ rất sớm.

Để đến được “xứ sở” sản sinh ra loại bánh chưng đen độc đáo, chúng tôi phải vượt hành trình gần 200km về vùng đất Huổi Só đúng dịp xuân mới Giáp Ngọ cận kề. Tại đây, chúng tôi được ngắm những bản làng, nếp nhà sàn của người Dao đang quần tụ đầm ấm, soi bóng dọc sông Đà. Hai bên con đường từ bản Tù Cha đi về các bản Thôn 1, Pê Răng Ky, Huổi Lóng giờ đã được nhuộm vàng màu hoa dã quỳ.

Tìm đến nhà ông Lý A Ngắm, một người cao tuổi ở thôn 2, xã Huổi Só, chúng tôi được biết tục làm bánh chưng đen của dân tộc Dao đã có từ rất lâu và do ông cha truyền lại. Tuy cách làm bánh cổ truyền đã có thay đổi chút ít, song ý nghĩa thì vẫn vẹn nguyên ở màu đen của bánh.

 

Ông Ngắm cho biết: “Màu đen của bánh là thể hiện sự hòa hợp của đất, của trời, của lòng người trong đó. Bánh làm ra có màu đen là biểu hiện mùa màng bội thu, đời sống của con người ngày càng no ấm… Với những ý nghĩa đó nên trong lễ, tết của người Dao không thể thiếu vắng chiếc bánh chưng đen”.

Theo Âm lịch thì thời gian Tết của người Dao ở xã Huổi Só trùng khít với lịch tết của người Kinh. Cứ độ khoảng cuối tháng 10 âm lịch, khi mùa màng vừa kết thúc cũng là lúc người phụ nữ Dao rục rịch chuẩn bị mọi nguyên liệu làm bánh chưng đen. Tuy nguyên liệu chế biến khá đơn giản, song để đảm bảo cho bánh có hương vị, màu sắc đẹp bắt mắt thì công đoạn chuẩn bị nguyên liệu lại tốn rất nhiều thời gian. Những bông lúa nếp chắc hạt sau khi thu hoạch từ nương sẽ được giã thủ công lấy gạo, phần rơm sẽ được xếp riêng, chọn lựa kỹ càng để tìm ra những cọng rơm to, vàng ươm rồi mang đi rửa sạch, phơi khô, bó buộc cẩn thận chờ đến ngày gần tết sẽ đem ra đốt để nhuộm gạo, làm bánh để cho ra một món ăn ngày Tết đặc sắc.

Theo chị Phàn Thị Khoa, bản Thôn 2, xã Huổi Só, huyện Tủa Chùa, trong 2 ngày 28 – 29 tháng Chạp, cả gia đình chị quây quần bên bếp lửa ấm cúng, vừa trò chuyện, vừa làm bánh. Lá dong, lá chuối được rửa sạch, lau thật khô, cắt vừa khuôn từ ngày hôm trước sẽ được hơ qua lửa cho mềm, trải lên mâm. Công đoạn “nhuộm” gạo nếp khá cầu kỳ, từng cọng rơm nếp được đưa ra đốt cháy để lấy tro, sau đó đem tro đi hòa với nước lạnh để lấy nước màu đen. Thứ nước màu đen này sẽ được đem trộn với gạo nếp dùng để gói bánh chưng đen.

Cũng theo chị Khoa và nhiều phụ nữ ở các bản Thôn 2, Pê Răng Ky, Huổi Lóng thì khi trộn gạo nếp phải thật đều tay sao cho màu đen của nước tro ngấm đều vào từng hạt gạo nếp. Số lượng tro dùng hòa với nước để trộn với số lượng gạo làm bánh phải có tỷ lệ tương xứng, hài hòa, nếu nhiều tro quá bánh sẽ bị đắng, còn ít quá thì sẽ không nổi được màu đen đặc trưng của bánh.

Công đoạn gói bánh được xếp vào công đoạn quan trọng nhất vì nếu gói không khéo sẽ làm bánh không chặt, rơi gạo ra ngoài và không có hình dạng đẹp; thịt lợn làm nhân bánh cũng phải được dàn đều sao cho khi ăn, bánh cắt đến đâu cũng phải có thịt trong từng miếng đến đấy. Bánh chưng khi gói xong sẽ được xếp vào nồi đun trong 1 ngày để bánh nhừ, sau đó treo lên gác bếp chờ ráo nước. Trung bình gia đình chị và các gia đình trong thôn đều gói từ 23 – 25 chiếc để sử dụng dần trong ngày tết.

Bánh chưng đen của người Dao cũng được gói bằng lá chuối xếp ở dưới, lá dong đặt lên trên để bánh thấm được mùi thơm của lá dong, lại không bị cháy và gói theo một hình dạng nhất định: hình một ngọn núi. Phần lưng lồi lên giống như hình đỉnh núi và được bao quanh bởi 6 đường lạt dài chạy dọc quanh thân. Chiếc bánh nào hội tụ được những tiêu chí: phần gù càng nhô cao, càng cân đối thì càng đẹp, thể hiện được sự khéo léo của người phụ nữ ở gia đình đó. Đây sẽ là những chiếc bánh được lựa chọn để thờ cúng tổ tiên, mỗi lần thắp hương phải có đủ 7 chiếc và sau 2 ngày mới được gia chủ “hạ cỗ” khỏi bàn thờ gia tiên.

Theo phong tục, quan niệm của người Dao quần chẹt ở xã Huổi Só, ngoài việc dùng để bày trên bàn thờ, thắp hương thờ cúng ông bà, tổ tiên bánh chưng đen còn được dùng trong các bữa cơm tết mời bà con trong họ hàng, làng bản. Cùng với rượu thóc và thịt lợn nấu trong ống nứa thì sự hiện diện của miếng bánh chưng đen thơm bùi hương vị của nếp mới trong mâm cỗ thể hiện sự ấm no của gia đình trong năm mới, cũng như làm ăn ngày càng khấm khá, phát đạt.

Theo ông Lý Thanh Dôn, Chủ tịch UBND xã Huổi Só, huyện Tủa Chùa: Hiện tại trên địa bàn xã Huổi Só có 6/9 thôn, bản là người Dao (chiếm 70%) sinh sống. Từ khi lòng hồ Thủy điện Sơn La đóng đập, tích nước Sông Đà (năm 2011), đời sống của nhân dân nơi đây có nhiều thay đổi, tạo điều kiện phát triển kinh tế, thông thương trao đổi hàng hóa. Cuộc sống “trên bến dưới thuyền” đã giúp người dân nơi đây phát triển ổn định hơn, bộ mặt các bản ven sông ngày càng ấm no hơn.

Với du khách phương xa như chúng tôi, hình ảnh những chiếc bánh chưng đen treo lúc lỉu trên gác bếp của mỗi gia đình đồng bào dân tộc Dao là tín hiệu một mùa xuân mới đang về. Bánh chưng đen quả là nét văn hóa của đồng bào dân tộc Dao ngành quần chẹt cần được bảo tồn, gìn giữ.

Sự kết hợp giữa thịt xay và bắp đậu tạo nên món ngon không nhưng bổ dưỡng mà còn hấp dẫn và lôi cuốn. Dưới đây là cách làm món ngon này các mẹ tham khảo và làm cho các con nhé, đảm bảo sẽ kích thích vị giác của con lắm đấy ạ!

Nguyên liệu

– Thịt xay: 200g

– Bắp Mỹ: 50g

– Đậu đũa: 50g

– Cà rốt: 30g

– Hành ngò

– Đường, nước mắm, tiêu, dầu ăn, hành tím băm

– Hạt nêm

Cách làm

– Thịt heo ướp 1m hành tím băm, 1/2m hạt nêm Hạt nêm, 1m đường, để thấm.

– Đậu đũa cắt hạt lựu. Cà rốt cắt hạt lựu. Hành ngò cắt nhỏ.

– Phi thơm hành tím băm, cho thịt vào đảo đều, thêm rau củ vào xào cho gia vị thấm nguyên liệu. Sau đó cho thêm 1 chén nước, kho nhỏ lửa, nêm 1/2m Hạt nêm Aji-ngon®, 1m nước mắm, kho đến khi nước cạn thì cho thêm hành ngò vào và tắt bếp.

– Dùng nóng với cơm nóng

Chúc con yêu của bạn có món ngon bổ dưỡng hấp dẫn nhé!

Chẳng phải ra ngoài hàng mà ngay tại nhà chị em cũng có thể làm món nước đá me để uống trong mùa hè.

 

Nguyên liệu: 120g me tươi hay me đóng gói; 200g đường phèn hay đường cát; 1 miếng gừng bào nhỏ; 400ml nước; 1/5 thìa cafe muối, hạt vừng (mè) trắng rang vàng; Lạc rang vàng; 1 miếng chanh; 1 nhánh lá bạc hà.

Thực hiện:

– Me cho vào nồi cùng với nước lạnh dầm nát.

– Sau đó bắc lên bếp nấu với lửa vừa. Khi nước me sôi bạn hạ nhỏ lửa cho đường, muối vào nấu khoảng 30 phút cho nước me hơi sệt lại.

– Lúc này bạn cho gừng bào vào và tiếp tục nấu thêm 20 phút nữa.

– Trong thời gian nấu thỉnh thoảng bạn khuấy nước me cho không bị cháy.

– Để sốt me nguội hẳn, bạn hãy cho sốt me vào hũ thủy tinh và cất trong ngăn mát tủ lại để dành uống dần.

– Trình bày: Cho đá nhỏ vào ly, cho khoảng 2 thìa canh sốt me vào cùng với vừng rang và lạc rang khuấy đều, trang trí lá bạc hà và lát chanh ở miệng li cho hấp dẫn rồi thưởng thức.

Theo Eva