Công thức trên mạng phần lớn viết bằng tiếng Anh và dùng cup, ounce, độ F — ba thứ không có trong bếp Việt.
Đổi chúng không khó nhưng có vài chỗ bẫy, nhất là cup của bột.
Nhiệt độ lò
Công thức Mỹ dùng độ F. Công thức châu Âu dùng độ C.
Cách đổi là trừ ba mươi hai rồi nhân năm phần chín. Công thức chính xác.
Cách ước nhanh là trừ ba mươi rồi chia đôi. Sai vài độ, đủ dùng.
Ba trăm năm mươi độ F bằng một trăm bảy mươi bảy độ C. Thường ghi tròn một trăm tám mươi.
Ba trăm hai lăm độ F bằng một trăm sáu ba độ C. Ghi tròn một trăm sáu mươi.
Ba trăm bảy lăm độ F bằng một trăm chín mươi độ C. Số tròn.
Bốn trăm độ F bằng hai trăm độ C. Rất tiện nhớ.
Bốn trăm hai lăm độ F bằng hai trăm hai mươi độ C. Cho vỏ bánh giòn.
Bốn trăm năm mươi độ F bằng hai trăm ba mươi độ C. Rất nóng.
Chế độ quạt thì hạ hai mươi độ C. So với số đã đổi.
Nồi chiên không dầu cũng hạ hai mươi độ C. Nhiệt mạnh hơn.
Lò nhà thường lệch so với số hiển thị. Đo bằng nhiệt kế.
Ghi số thật của lò nhà vào sổ. Bù mỗi lần.
Đổi nhiệt độ chỉ là bước đầu, vì lò nhà còn lệch riêng, nên nhiệt kế lò mới là thứ cho biết nhiệt thật. Mua nhiệt kế lò.
Cup và vấn đề của nó
Một cup Mỹ bằng hai trăm bốn mươi ml. Với chất lỏng.
Một cup Anh cũ bằng hai trăm tám mươi ml. Ít gặp.
Một cup Úc bằng hai trăm năm mươi ml. Khác Mỹ.
Phần lớn công thức trên mạng dùng cup Mỹ. Mặc định.
Với chất lỏng thì đổi thẳng ra ml. Không vấn đề.
Với chất khô thì phải đổi ra gram. Và mỗi thứ một số.
Một cup bột mì khoảng một trăm hai lăm gram. Xúc tơi rồi gạt.
Một cup đường cát khoảng hai trăm gram. Gạt ngang.
Một cup đường nâu nén khoảng hai trăm hai mươi gram. Nén chặt.
Một cup đường bột khoảng một trăm hai mươi gram. Rất xốp.
Một cup ca cao khoảng một trăm gram. Rây trước.
Một cup hạt điều khoảng một trăm ba mươi gram. Nguyên hạt.
Một cup dừa nạo khoảng tám mươi gram. Rất nhẹ.
Cup là đơn vị gây sai số lớn nhất khi làm bánh, nên công thức nào cho sẵn gram thì luôn nên dùng gram. Ưu tiên gram.
Ounce, pound và các đơn vị khối lượng
Một ounce khoảng hai mươi tám gram. Làm tròn.
Một pound bằng mười sáu ounce. Khoảng bốn trăm năm bốn gram.
Nửa pound khoảng hai trăm hai bảy gram. Hay gặp.
Ounce khối lượng khác fluid ounce. Bẫy phổ biến.
Fluid ounce là thể tích khoảng ba mươi ml. Đọc kỹ.
Công thức ghi oz cho bột là khối lượng. Cho sữa là thể tích.
Nhìn nguyên liệu để đoán loại oz. Cách phân biệt.
Một stick bơ Mỹ bằng một trăm mười ba gram. Bằng nửa cup.
Quy đổi bơ thực vật theo cùng số. Thay một đổi một.
Một gallon khoảng ba lít tám. Ít gặp trong bếp.
Một quart khoảng chín trăm bốn lăm ml. Gần một lít.
Một pint khoảng bốn trăm bảy ba ml. Nửa quart.
Ghi bảng quy đổi vào sổ bếp. Tra nhanh.
Bẫy lớn nhất của đơn vị Anh Mỹ là ounce khối lượng và fluid ounce dùng chung ký hiệu, nên phải nhìn nguyên liệu mà đoán. Đọc kỹ ký hiệu.
Đơn vị thời gian và kích cỡ khuôn
Khuôn inch phải đổi ra phân. Một inch bằng hai phẩy năm bốn phân.
Khuôn tám inch bằng hai mươi phân. Cỡ phổ biến nhất.
Khuôn chín inch bằng hai ba phân. Cũng hay gặp.
Khuôn sáu inch bằng mười lăm phân. Cỡ nhỏ.
Khay chín nhân mười ba inch bằng hai ba nhân ba ba phân. Khay chữ nhật chuẩn.
Đổi khuôn thì phải chỉnh thời gian. Đã nói ở bài riêng.
Nhiệt độ ngăn mát khoảng bốn độ C. Bốn mươi độ F.
Nhiệt độ ngăn đông âm mười tám độ C. Không độ F.
Nhiệt độ phòng khoảng hai mươi tới hai lăm độ C. Công thức Âu Mỹ tính hai mươi.
Việt Nam nóng hơn nên bột nở nhanh hơn. Rút ngắn thời gian ủ.
Thời gian ủ bột trong công thức ngoại thường dài hơn thực tế ở ta. Canh bằng mắt.
Nhìn bột nở gấp đôi chứ đừng nhìn đồng hồ. Nguyên tắc.
Ghi thời gian thật của bếp mình. Lần sau dùng.
Khí hậu nóng ẩm ở Việt Nam làm mọi thời gian ủ và nghỉ trong công thức ngoại ngắn lại, nên phải canh bằng mắt. Nhìn bột, đừng nhìn giờ.
Đọc công thức nước ngoài
Đọc hết công thức trước khi bắt đầu. Nguyên tắc chung.
Ghi lại bản đã đổi ra đơn vị Việt. Không vừa làm vừa tính.
Tính nhẩm giữa chừng dễ sai. Nhất là khi vội.
Kiểm xem là cup Mỹ hay Úc. Nhìn nguồn công thức.
Kiểm xem lò là quạt hay không quạt. Chênh hai mươi độ.
Nguyên liệu lạ thì tìm thứ thay ở Việt Nam. Trước khi bắt đầu.
Bơ sữa trong công thức ngoại thì thay bằng đồ chay. Đã có bài riêng.
Bột mì Mỹ có độ đạm khác bột Việt. Kết quả hơi khác.
Bột mì đa dụng Việt gần với bột bánh hơn. Bánh mềm hơn.
Làm nửa công thức khi thử lần đầu. Hỏng cũng ít tiếc.
Ghi kết quả và điều chỉnh vào sổ. Lần hai làm đúng.
Không đổi hai ba thứ cùng lúc. Không biết cái nào gây ra.
Lưu bản đã Việt hoá vào sổ riêng. Thành công thức của mình.
Việc đáng làm nhất với công thức ngoại là viết lại nó bằng đơn vị của mình trước khi vào bếp, chứ không vừa nấu vừa đổi. Viết lại trước.
Bảng tra nhanh đơn vị ngoại
Ba trăm năm mươi độ F bằng một trăm tám mươi độ C. Số hay gặp nhất.
Bốn trăm độ F bằng hai trăm độ C. Dễ nhớ.
Một cup chất lỏng bằng hai trăm bốn mươi ml. Cup Mỹ.
Một cup bột mì bằng một trăm hai lăm gram. Xúc tơi.
Một cup đường cát bằng hai trăm gram. Gạt ngang.
Một ounce bằng hai mươi tám gram. Làm tròn.
Một pound bằng bốn trăm năm bốn gram. Mười sáu ounce.
Một inch bằng hai phẩy năm bốn phân. Cho khuôn.
Một stick bơ bằng một trăm mười ba gram. Nửa cup.
Một tablespoon bằng mười lăm ml. Bằng muỗng canh.
Một teaspoon bằng năm ml. Bằng muỗng cà phê.
Một pint bằng bốn trăm bảy ba ml. Ít gặp.
Một quart bằng chín trăm bốn lăm ml. Gần một lít.
Dán bảng này lên cánh tủ bếp thì không bao giờ phải mở điện thoại tra giữa lúc tay dính bột. In ra dán tủ.
Lỗi hay gặp
Nhầm ounce khối lượng với fluid ounce. Sai hẳn lượng.
Dùng cup Úc cho công thức Mỹ. Thừa mười phần trăm.
Đổi cup bột bằng cách nhân với số của đường. Sai nhiều.
Ấn bột xuống cup. Nặng thêm.
Không hạ nhiệt khi lò có quạt. Cháy mặt.
Dùng nhiệt lò cho nồi chiên không dầu. Cùng lỗi.
Tin số hiển thị của lò. Lò lệch.
Ủ bột đúng thời gian ghi trong công thức ngoại. Ở ta thì quá.
Tính nhẩm quy đổi giữa lúc đang làm. Dễ sai.
Đổi nhiều nguyên liệu cùng lúc. Không biết lỗi ở đâu.
Làm nguyên công thức ngay lần đầu. Hỏng thì phí nhiều.
Không ghi lại bản đã đổi. Lần sau tính lại từ đầu.
Không ghi kết quả và điều chỉnh. Lặp lại lỗi cũ.
Công thức ngoại hoàn toàn dùng được, chỉ cần dành mười phút viết lại theo đơn vị của mình trước khi bắt đầu. Chuẩn bị trước.
